Վերլուծություններ

“Հանրապետական” ամսագրի 100-րդ համարը

02.04.2012

2003թ. մարտից մինչ օրս արդեն 100-րդ անգամ լույս է տեսնում Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության պաշտոնաթերթ “Հանրապետական” ամսագիրը, որը, փաստորեն, հանդիսանում է 1990-ական թթ. լույս տեսած “Հանրապետական” ամսաթերթի գաղափարական իրավահաջորդը: Մեր մամուլի պատմության մեջ քիչ է պատահել, որ կուսակցական պաշտոնաթերթն ընթերցողին ներկայացել է վերկուսակցական հրապարակումներով և վաստակել ընթերցողների լայն շրջանակ, որում անկուսակցականների կամ այլ քաղաքական հայացքներ ունեցողների թիվը զգալի է: Այդ հանգամանքը հիմնականում պայմանավորված է այն թեմատիկայով, որին անդրադառնում է “Հանրապետական”-ը: Եթե փորձենք ընդհանրացնել ամսագրում տեղ գտած հոդվածների ուղղվածությունը, ապա պարզ է դառնում, որ գաղափարախոսության խնդիրներին նվիրված հրապարակումներն առաջնային տեղ են զբաղեցնում ամսագրի էջերում, ուր ներկայացվում են ոչ միայն հայ հասարակական-գաղափարական մտքի ներկայացուցիչների հայացքները, ինչպես օրինակ` Գարեգին Նժդեհ, Հայկ Ասատրյան, այլև համաշխարհային ընկալումներն ու տեսություններն ազգայնականության, պահպանողականության վերաբերյալ: Դրանով, փաստորեն, փորձ է արվում ամսագրի էջերում համադրել հայ և համաշխարհային ազգային-պահպանողական աշխարհընկալումները, զուգահեռներ անցկացնել նրանց միջև, ինչպես նաև ընդգծել հայ ազգային-պահպանողական գաղափարախոսության յուրօրինակությունները:
Ամսագրում տեղ գտած հոդվածների հաջորդ կարևոր խումբը նվիրված է աշխարհաքաղաքական և տարածաշրջանային զարգացումների վերլուծություններին, որոնց շարքում հատկապես կարևորվում են Իրանին, Թուրքիային և Արաբական-իսլամական աշխարհին վերաբերող անդրադարձները:
Մեր իրականության մեջ “Հանրապետական”-ն է թերևս առաջիններից մեկը, որ իր էջերում տեղ հատկացրեց այլախոս և այլադավան հայերին վերաբերող հետազոտություններին, որով, փաստորեն, գիտական և հասարակական հետաքրքրություն սերմանեց, ինչ-որ առումով “կորսված” հայկական այդ շերտերի նկատմամբ: Չենք կարող չարժևորել նաև “Հանրապետականի” առանձնահատկություններից ևս մեկը. գրեթե յուրաքանչյուր համարում թարգմանաբար ներկայացվող հոդվածներն ու հարցազրույցները, որով հայ ընթերցողը հնարավորություն է ստանում ծանոթանալու համաշխարհային վերլուծական և փորձագիտական կենտրոնների մասնագետների վերլուծություններին և կանխատեսումներին, ինչպես նաև հասարակագիտական և քաղաքագիտական մտքի այնպիսի անհատականությունների տեսակետներին ու դիրքորոշումներին, ինչպիսիք են Հ. Քիսինջերը, Զ. Բժեզինսկին, Ս. Կարագանովը, Յու. Վեդրինը և այլք:
Պետք է կարևորել նաև ամսագրի շապիկին տեղ գտած ճանաչողական և դաստիարակչական բնույթի լուսանկարները, որտեղ պատկերված են հայ ընթերցողին հաճախ անհայտ հայկական պատմաճարտարապետական հուշարձաններ կամ հայրենի բնության անձեռակերտ կոթողներ: Նշենք, որ այդ լուսանկարների մեծ մասի հեղինակն է հայտնի հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը:
“Հանրապետական”-ն իր ստեղծման օրվանից սերտորեն համագործակցում է հանրապետության գիտական հաստատությունների, վերլուծական կենտրոնների, հատկապես “Նորավանք” գիտակրթական հիմնադրամի հետ: Ամսագիրը համագործակցում է նաև սփյուռքահայ գիտական շրջանակների հետ:
Այս տարիների ընթացքում ամսագրին հաջողվել է իր շուրջը համախմբել հանրապետության գիտական և փորձագիտական մտքի որոշակի շրջանակ, և իր հրապարակումներով ու դրանցում առակա հստակ շեշտադրումներով հայ հասարակական-քաղաքական միտքը կարողացել է հասցնել զարգացման որակական նոր մակարդակի:
Այսպիսով` ջերմորեն շնորհավորում ենք “Հանրապետական” ամսագրին, նրա խմբագիր` Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության փոխնախագահ Մուշեղ Լալայանին, ընթերցողներին և բոլոր նրանց, ովքեր այս կամ այն կերպ կապված են ամսագրին հոբելյանական 100-րդ համարի լույս ընծայման կապակցությամբ:
Պատմությունից հայտնի է, թե ինչպիսի կարևոր դեր կարող է ունենալ մամուլը ժողովրդի կյանքում: Համոզված ենք, որ տասնամյակներ հետո, երբ արժևորելու լինենք 21-րդ դարասկզբի հայ հասարակական-քաղաքական և գաղափարական միտքը և դրա ձևավորման գործում մամուլի ունեցած դերը, անպայման անհարժեշտ է լինելու խոսել “Հանրապետական”-ի ունեցած կարևոր և անփոխարինելի նշանակության մասին: 

← Վերադառնալ ցուցակին